Skip to main content

European Education Area

Quality education and training for all

Actieplan voor digitaal onderwijs (2021-2027)

Wat is het actieplan voor digitaal onderwijs?

Het actieplan voor digitaal onderwijs (2021-2027) is een vernieuwd beleidsinitiatief van de Europese Unie (EU) dat ondersteuning biedt om de onderwijs- en opleidingsstelsels van de EU-lidstaten op een duurzame en doeltreffende aan te passen aan het digitale tijdperk.

Het actieplan voor digitaal onderwijs:

  • biedt een strategische langetermijnvisie voor hoogwaardig, inclusief en toegankelijk Europees digitaal onderwijs 
  • pakt de uitdagingen en kansen van de coronacrisis aan, die heeft geleid tot een ongekend gebruik van technologie voor onderwijs- en opleidingsdoeleinden 
  • streeft naar een nauwere samenwerking op EU-niveau op het gebied van digitaal onderwijs en onderstreept het belang van sectoroverschrijdende samenwerking om het onderwijs het digitale tijdperk binnen te loodsen
  • biedt kansen, zoals een verbetering van de kwaliteit en kwantiteit van het onderwijs op het gebied van digitale technologieën, steun voor de digitalisering van onderwijsmethoden en pedagogische benaderingen, en de bouw van infrastructuur die nodig is voor inclusief en veerkrachtig afstandsonderwijs

Om deze doelstellingen te bereiken, worden in het actieplan twee prioriteiten uiteengezet: 

  1. Een efficiënt digitaal onderwijsecosysteem

Wat houdt dit in?

  • infrastructuur, connectiviteit en digitale apparatuur
  • doeltreffende planning en ontwikkeling van digitale capaciteit, en up-to-date organisatorische capaciteiten
  • digitaal bekwaam en zelfverzekerd onderwijs- en opleidingspersoneel
  • hoogwaardige leerinhoud, gebruiksvriendelijke tools en veilige platforms die de regels inzake e-privacy en ethische normen eerbiedigen
  1. Digitale competenties en vaardigheden verbeteren met het oog op de digitale transformatie

Wat is hiervoor nodig?

  • digitale basisvaardigheden en -competenties vanaf jonge leeftijd
  • digitale geletterdheid en bestrijding van desinformatie
  • computeronderwijs
  • goede kennis van en inzicht in data-intensieve technologieën, zoals kunstmatige of artificiële intelligentie (AI)
  • geavanceerde digitale vaardigheden die meer digitale specialisten opleveren 
  • ervoor zorgen dat meisjes en jonge vrouwen gelijk vertegenwoordigd zijn in digitale studies en carrières

Waarom moet er iets worden gedaan?

De digitale transformatie heeft de samenleving en de economie ingrijpend veranderd en heeft een steeds grotere impact op het dagelijks leven. Toch was het effect ervan op onderwijs en opleiding tot vóór de coronacrisis veel beperkter. 

Door de pandemie is duidelijk geworden dat het van essentieel belang is om de onderwijs- en opleidingsstelsels aan te passen aan het digitale tijdperk. 

De coronacrisis heeft weliswaar de noodzaak aan meer digitale capaciteit in onderwijs en opleiding blootgelegd, maar heeft er ook toe geleid dat een aantal bestaande uitdagingen en ongelijkheden tussen degenen die toegang hebben tot digitale technologieën en degenen die dat niet hebben, onder wie uit kansarme milieus, nog groter zijn geworden. 

De pandemie heeft ook een aantal uitdagingen voor de onderwijs- en opleidingsstelsels aan het licht gebracht in verband met de digitale capaciteiten van de onderwijs- en opleidingsinstellingen, de lerarenopleiding en het algemene niveau van de digitale vaardigheden en competenties. 

De cijfers spreken voor zich:

  • uit een OESO-studie van 2018 bleek dat gemiddeld minder dan 40% van de leerkrachten in de EU zich klaar voelde om digitale technologieën te gebruiken in het onderwijs, met afwijkende resultaten tussen de EU-lidstaten onderling
  • meer dan een derde van de 13- tot 14-jarigen die in 2018 deelnamen aan de International Computer and Information Literacy Study (ICILS), beschikte niet over het meest elementaire digitale vaardigheidsniveau
  • een kwart van de huishoudens met een laag inkomen heeft geen toegang tot een computer en een breedbandverbinding, met verschillen in de EU afhankelijk van het gezinsinkomen (Eurostat, 2019)

De pandemie heeft de bestaande trend naar online en hybride leren versneld.

Deze verschuiving heeft nieuwe en innoverende manieren doen ontstaan voor studenten en onderwijzend personeel om hun onderwijs- en leeractiviteiten te organiseren en online op een meer persoonlijke en flexibele manier met elkaar te interageren. 

Deze veranderingen vragen om een krachtige en gecoördineerde inspanning op EU-niveau om de onderwijs- en opleidingsstelsels te ondersteunen. Op die manier kunnen zij de uitdagingen aanpakken die door de coronacrisis naar boven zijn gekomen of erger zijn geworden, en kunnen zij tegelijkertijd een langetermijnvisie voorstellen voor de weg die het Europese digitale onderwijs moet bewandelen. 

Politieke achtergrond

De noodzaak van een nieuw actieplan, dat voortbouwt op het eerste actieplan voor digitaal onderwijs (2018-2020), werd in juli 2019 verwoord in de politieke richtsnoeren van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. 

Het vernieuwde actieplan voor digitaal onderwijs draagt bij tot de prioriteit van de Commissie “Een Europa dat klaar is voor het digitale tijdperk” en tot NextGenerationEU. Het ondersteunt ook de faciliteit voor herstel en veerkracht, die tot doel heeft een Europese Unie tot stand te brengen die groener, digitaler en veerkrachtiger is. 

Het actieplan voor digitaal onderwijs is een bepalende factor om tegen 2025 de visie van een Europese onderwijsruimte te kunnen verwezenlijken. Het draagt bij tot de doelstellingen van de Europese vaardighedenagenda, het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten en het “Digitaal kompas 2030: de Europese aanpak voor het digitale decennium”.

Openbare raadpleging

Van juli tot september 2020 heeft de Commissie een openbare raadpleging georganiseerd onder burgers, instellingen en organisaties uit de openbare en de particuliere sector om hun standpunten en ervaringen te verzamelen over de impact die de coronacrisis heeft gehad op onderwijs en opleiding, de daarmee gepaard gaande overschakeling op afstands- en onlineonderwijs en hun visie op de toekomst van het digitaal onderwijs in Europa. 

Uit de openbare raadpleging is gebleken dat:

  • bijna 60% van de respondenten vóór de crisis nog geen gebruik had gemaakt van afstands- en onlineonderwijs
  • 95% van mening is dat de coronapandemie een definitief keerpunt is voor het gebruik van technologie in onderwijs en opleidingen
  • volgens de respondenten de onlineleermiddelen en -inhoud relevanter, interactiever en gebruiksvriendelijker moeten zijn en niet afhankelijk mogen zijn van de financiële middelen van een stad of gemeente
  • meer dan 60% van de respondenten vindt dat zij hun digitale vaardigheden tijdens de crisis hebben verbeterd, en dat meer dan 50% er meer wil mee doen

Met in totaal meer dan 2.700 reacties uit 60 landen en 127 ingediende standpuntnota’s heeft de raadpleging bijgedragen tot het voorstel van de Commissie voor een vernieuwd actieplan voor digitaal onderwijs, dat op 30 september 2020 door het college van commissarissen is goedgekeurd.

Acties in het actieplan voor digitaal onderwijs

In het plan voor digitaal onderwijs worden de volgende acties voorgesteld voor de periode 2021-2027:

Prioriteit 1: bevordering van de ontwikkeling van een goed presterend digitaal onderwijsecosysteem

  • Actie 1: strategische dialoog met de lidstaten over de factoren die een succesvol digitaal onderwijs mogelijk maken
  • Actie 2: Aanbeveling van de Raad inzake blended learning voor lager en secundair onderwijs
  • Actie 3: Europees kader voor digitale onderwijsinhoud
  • Actie 4: connectiviteit en digitale apparatuur voor het onderwijs
  • Actie 5: plannen voor de digitale transformatie van onderwijs- en opleidingsinstellingen
  • Actie 6: artificiële intelligentie en datagebruik in onderwijs en opleiding 

Prioriteit 2: verbetering van de digitale vaardigheden en competenties met het oog op de digitale transformatie 

  • Actie 7: gemeenschappelijke richtsnoeren voor leerkrachten en onderwijspersoneel om digitale geletterdheid te bevorderen en desinformatie aan te pakken door middel van onderwijs en opleiding 
  • Actie 8: het Europees kader voor digitale competentie actualiseren om daarin AI en datavaardigheden op te nemen
  • Actie 9: Europees certificaat voor digitale vaardigheden (European Digital Skills Certificate, EDSC)
  • Actie 10: Aanbeveling van de Raad over de verbetering van het aanbod van digitale vaardigheden in onderwijs en opleiding
  • Actie 11: transnationaal onderzoek naar digitale vaardigheden van studenten en invoering van een EU-streefcijfer voor de digitale competentie van leerlingen
  • Actie 12: stages voor digitale kansen
  • Actie 13: deelname van vrouwen aan STEM-opleidingen
  • Hub voor digitaal onderwijs 

De hub voor digitaal onderwijs

Om beide prioriteiten te ondersteunen, zal de Commissie een hub voor digitaal onderwijs oprichten om de samenwerking en uitwisseling rond digitaal onderwijs op EU-niveau te versterken.

Eerste actieplan voor digitaal onderwijs 

Het actieplan voor digitaal onderwijs (2021-2027) bouwt voort op het eerste actieplan voor digitaal onderwijs (2018-2020), dat de volgende prioriteiten had:

  • digitale technologie beter benutten bij lesgeven en leren
  • digitale competenties en vaardigheden ontwikkelen
  • het onderwijs verbeteren via betere gegevensanalyses en prognoses

Contact opnemen

Het actieplan voor digitaal onderwijs wordt gecoördineerd door de eenheid Digitaal onderwijs van het directoraat-generaal Onderwijs, Jongerenzaken, Sport en Cultuur (DG EAC). 

Voor meer informatie over het actieplan voor digitaal onderwijs kunt u contact met ons opnemen via het e-mailadresEAC-DIGITALEDUCATION@ec.europa.eu.

Volg @EUDigitalEdu op Twitter voor de laatste nieuwtjes en ontwikkelingen over het actieplan voor digitaal onderwijs en de bijbehorende acties. 


Afbeelding: © Europese Unie, 2021.