Τι είναι η ψηφιακή εκπαίδευση;

Η ψηφιακή εκπαίδευση αναφέρεται στη χρήση ψηφιακών εργαλείων, τεχνολογιών και περιεχομένου για την υποστήριξη της διδασκαλίας, της μάθησης και της αξιολόγησης. Περιλαμβάνει τα πάντα, από διαδικτυακά μαθήματα και διαδραστικές πλατφόρμες μάθησης έως εικονικές αίθουσες διδασκαλίας και εκπαιδευτικές εφαρμογές.

Η ψηφιακή εκπαίδευση βοηθά τους εκπαιδευόμενους όλων των ηλικιών να αναπτύξουν τις ψηφιακές δεξιότητες που χρειάζονται για να ευδοκιμήσουν στον συνδεδεμένο κόσμο σήμερα. Παρέχει επίσης τη δυνατότητα στους εκπαιδευτικούς και τους εκπαιδευτές να χρησιμοποιούν καινοτόμες μεθόδους για την εξατομίκευση της μάθησης και την προσέγγιση περισσότερων μαθητών.

Η ψηφιακή εκπαίδευση διαδραματίζει καίριο ρόλο στη δημιουργία ενός σύγχρονου και ανθεκτικού εκπαιδευτικού συστήματος σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), καθιστώντας την εκπαίδευση πιο ευέλικτη, συμπεριληπτική και προσβάσιμη.

Σε τι συνίσταται το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση;

Το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση (2021-2027) είναι μια πρωτοβουλία πολιτικής που καθορίζει ένα κοινό όραμα για υψηλής ποιότητας, συμπεριληπτική και προσβάσιμη ψηφιακή εκπαίδευση στην Ευρώπη. Στόχος του είναι να βοηθήσει τα εθνικά συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης να προσαρμοστούν στην ψηφιακή εποχή.

Το σχέδιο εγκρίθηκε το 2020, στον απόηχο της πανδημίας COVID-19. Ζητεί μεγαλύτερη συνεργασία σε επίπεδο ΕΕ για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και των ευκαιριών που προκύπτουν από την επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού. Επιδιώκει επίσης να ενισχύσει τη στήριξη των εκπαιδευτικών, των σπουδαστών, των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των ερευνητών σε εθνικό, ενωσιακό και διεθνές επίπεδο.

Γιατί πρέπει να αναληφθεί δράση;

Η πανδημία COVID-19 επιτάχυνε τη μετάβαση προς τη διαδικτυακή και υβριδική μάθηση, η οποία εξακολουθεί να εξελίσσεται, αποκαλύπτοντας καινοτόμους τρόπους συμμετοχής των σπουδαστών και των εκπαιδευτικών σε πιο προσωπική και ευέλικτη μάθηση.

Ταυτόχρονα, ενίσχυσε τις προκλήσεις και τις ανισότητες:

• Πολλοί εκπαιδευόμενοι δεν έχουν πρόσβαση σε ψηφιακές τεχνολογίες, ιδίως όσοι προέρχονται από μειονεκτούντα περιβάλλοντα.
• Τα ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης αντιμετωπίζουν περιορισμούς στις ψηφιακές υποδομές και ικανότητες.
• Οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται περισσότερη κατάρτιση όσον αφορά την αποτελεσματική χρήση των ψηφιακών εργαλείων.
• Συνολικά, τα επίπεδα ψηφιακών δεξιοτήτων παραμένουν χαμηλά σε ολόκληρη την ΕΕ.

Ορισμένα βασικά αριθμητικά στοιχεία:

• Λιγότεροι από το 40 % των εκπαιδευτικών σε ολόκληρη την ΕΕ αισθάνονται έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν τις ψηφιακές τεχνολογίες στη διδασκαλία (ΟΟΣΑ, 2018)
• Πάνω από το 40 % των ατόμων ηλικίας 13-14 ετών στην ΕΕ δεν διαθέτουν βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ποσοστό που υπολείπεται του στόχου της ΕΕ για μείωση αυτού του ποσοστού κάτω του 15 % το 2030 (ICILS, 2023). Το 20 % των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος δεν έχουν πρόσβαση σε υπολογιστές και ευρυζωνικές υπηρεσίες (Eurostat, 2020)
• Το 95 % όσων απάντησαν στη δημόσια διαβούλευση για το εν λόγω σχέδιο δράσης δήλωσε ότι η πανδημία COVID-19 αποτέλεσε σημείο καμπής στη χρήση της εκπαιδευτικής τεχνολογίας (δημόσια διαβούλευση με θέμα το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση, 2020).

Πλαίσιο πολιτικής 

Το σχέδιο δράσης αποτελεί κρίσιμη συνιστώσα για τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης. Η πρότασή του βασίστηκε σε ανοικτή δημόσια διαβούλευση του 2020, στην οποία συγκεντρώθηκαν απόψεις και εμπειρίες πολιτών, ιδρυμάτων και οργανισμών.

Η πρωτοβουλία συμβάλλει σε διάφορες προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μεταξύ των οποίων:

• Μια Ευρώπη έτοιμη για την ψηφιακή εποχή
• NextGenerationEU
• Μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας
• Ένωση Δεξιοτήτων
• Ευρωπαϊκό θεματολόγιο δεξιοτήτων
• Σχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων
• Ψηφιακή Πυξίδα 2030: η ευρωπαϊκή οδός για την ψηφιακή δεκαετία

Ως βασικό παραδοτέο της Ένωσης Δεξιοτήτων, ένας χάρτης πορείας σχετικά με το μέλλον της ψηφιακής εκπαίδευσης και των ψηφιακών δεξιοτήτων με ορίζοντα το 2030 θα βασιστεί σε επανεξέταση του σχεδίου δράσης. Ο εν λόγω χάρτης πορείας θα συμπληρώσει άλλες στρατηγικές πρωτοβουλίες, όπως το σχέδιο δράσης για τις βασικές δεξιότητες και το στρατηγικό σχέδιο για την εκπαίδευση στις θετικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά (STEM), και θα έχει ως στόχο τη δημιουργία ενός ισχυρού και συμπεριληπτικού οικοσυστήματος ψηφιακής εκπαίδευσης της ΕΕ.

Αξιοποίηση προηγούμενων εργασιών

Το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση (2021-2027) βασίζεται στο πρώτο σχέδιο για την ψηφιακή εκπαίδευση (2018-2020).