Pjan ta’ Azzjoni għall-Edukazzjoni Diġitali – Azzjoni 7

Il-qasam tal-informazzjoni diġitali huwa kumpless. L-algoritmi, il-bżieżaq tal-informazzjoni, u l-kmamar tal-eku jinfluwenzaw dak li ż-żgħażagħ jaraw online. Fl-istess ħin, id-diżinformazzjoni u l-kontenut dannuż qed jikbru u jaffettwaw id-demokraziji tagħna u l-benesseri tal-individwi.

Għalhekk, l-edukazzjoni u t-taħriġ għandhom rwol ewlieni biex ngħinu lill-istudenti jiżviluppaw il-litteriżmu diġitali.

Il-linji gwida: appoġġ prattiku għat-tagħlim

Il-Kummissjoni ppubblikat il-linji gwida għall-ewwel darba fl-2022. 

Dawn tfasslu għall-għalliema li jaħdmu fil-livelli tal-edukazzjoni primarja u sekondarja, bi ftit jew l-ebda esperjenza preċedenti fir-rigward tal-litteriżmu diġitali jew tad-diżinformazzjoni.

Jipprovdu appoġġ prattiku li tista’ tapplikah għat-tagħlim ta’ kuljum:

• Pariri prattiċi biex jiġi vvalutat il-litteriżmu diġitali
• Glossarju u pjanijiet ta’ lezzjonijiet dwar il-ħsieb kritiku, il-bullying ċibernetiku, u l-IA ġenerattiva
• Għarfien dwar il-pedagoġija diġitali u d-dimensjonijiet tad-diżinformazzjoni
• Pariri dwar id-diskussjoni dwar kontenut qarrieqi u kwistjonijiet kontroversjali.

X’joffri l-aġġornament

Il-verżjoni aġġornata (2026) tirrifletti l-aħħar żviluppi fix-xenarju diġitali. Tinkludi taqsimiet ġodda dwar:

• l-IA ġenerattiva u r-rabta tagħha mad-diżinformazzjoni
• l-użu tal-midja soċjali u l-irwol tal-influwenzaturi
• il-konfutazzjoni antiċipata (it-tħejjija tal-istudenti biex jagħrfu l-manipulazzjoni qabel ma jiġu esposti għaliha)
• pjanijiet elaborati tal-lezzjonijiet u glossarju aġġornat
• rakkomandazzjonijiet għal min imexxi l-iskejjel u għal dawk li jfasslu l-politika

L-irwol tal-linji gwida fil-klassi tiegħek

Il-linji gwida se jgħinuk:

• tifhem aħjar id-diżinformazzjoni, inklużi l-aħħar żviluppi marbutin magħha, u kif din tista’ tiġi indirizzata fil-klassi
• torjenta ruħek fir-rigward tad-definizzjonijiet u l-kunċetti ewlenin u aġġornati fil-qasam tal-litteriżmu diġitali u d-diżinformazzjoni
• tiżviluppa l-litteriżmu diġitali fil-klassi tiegħek u tgħin lill-istudenti jsiru ċittadini diġitali
• tikseb ispirazzjoni dwar kif tivvaluta lill-istudenti fil-qasam u tevalwa l-inizjattivi dwar il-litteriżmu diġitali fl-iskola tiegħek

Għaliex il-linji gwida huma importanti

Studji Ewropej reċenti juru lakuni ċari fil-ħiliet diġitali taż-żgħażagħ — u aspettattivi qawwijin biex is-sistemi edukattivi jaġixxu.

Il-ħiliet diġitali fost l-istudenti

• Fost dawk li għandhom 14-il sena, 43% ma jilħqux il-livell bażiku tal-ħiliet diġitali (ICILS, 2023)

Esponiment għal informazzjoni online

• 76 % taż-żgħażagħ jgħidu li ġew esposti għal diżinformazzjoni jew aħbarijiet foloz fl-aħħar ġimgħa (Stħarriġ taż-Żgħażagħ tal-Parlament Ewropew, 2024)
• Huma biss 36% taż-żgħażagħ fl-UE li jiċċekkjaw jew jivverifikaw il-kontenut li jaċċessaw online (Eurostat, 2024)

L-aspettattivi tal-pubbliku

Skont l-Ewrobarometru Flash tal-2025:

• 8 minn kull 10 persuni jaqblu li l-ħiliet diġitali u l-litteriżmu diġitali jgħinu biex ikunu protetti mid-diżinformazzjoni online
• 9 minn kull 10 persuni jemmnu li l-għalliema jeħtieġu l-ħiliet biex jgħinu lill-istudenti jagħrfu d-diżinformazzjoni

Il-ħiliet essenzjali għal-litteriżmu diġitali

Il-konsultazzjoni pubblika tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Pjan ta’ Azzjoni għall-Edukazzjoni Diġitali identifikat tliet kompetenzi essenzjali:

• l-identifikazzjoni tal-fatti mill-informazzjoni falza jew qarrieqa
• l-immaniġġjar tal-eċċess tal-informazzjoni
• li nkunu nafu norjentaw ruħna online mingħajr periklu

Il-finanzjament

Din l-azzjoni tirċievi finanzjament permezz tal-programm Erasmus+.